Schron pod Peronem 3

 

Schron przeciwlotniczy przy dworcu PKP Gdańsk-Główny

    Budowę Dworca Głównego w Gdańsku rozpoczęto w 1896 roku, zaś cztery lata później obiekt oddano do użytku. Schron przeciwlotniczy przy dworcu pochodzi jednak z czasów II wojny światowej, został oddany do użytku w 1940 r. Ponieważ piwnice dworca nie nadawały się do zaadoptowania na potrzeby obrony przeciwlotniczej, zbudowano oddzielną, podziemną budowlę przylegającą do budynku. Schron składa się z długiego tunelu oraz przylegających do niego dziesięciu ponumerowanych izb schronowych, w których zachowało się oryginalne wyposażenie z czasów II wojny światowej: drewniane ławki, drzwi z ryglami, żeliwne pojemniki na wodę, działająca tablica rozdzielcza Siemens. Ponieważ gdański dworzec wraz z infrastrukturą kolejową miały strategiczne znaczenia dla miasta, liczono się z możliwością ciężkich bombardowań terenu dworca. Z tego względu obiekt znacznie różni się od innych tego typu budowli na terenie miasta. Zarówno w korytarzach jak i pomieszczeniach zastosowano wytrzymałe żelbetowe sklepienia kolebkowe o grubości 1 metra. Dodatkowo schron został podzielony na kilka sekcji z niezależnymi wyjściami, oddzielonych od siebie żelbetowymi przegrodami o grubości 1,5 metra. Stan techniczny obiektu jest bardzo dobry. Na ścianach i stropach nie ma żadnych pęknięć, większa część obiektu jest dobrze przewentylowana a licząca kilkadziesiąt lat instalacja elektryczna w części pomieszczeń nadal działa.

Autor zdjęć: Grzegorz Mehring
Źródło: gdansk.naszemiasto.pl

    Pomieszczenia schronowe przylegają równolegle do głównego tunelu. Drzwi wyprodukowane w berlińskich zakładach Auert są od wewnątrz drewniane, a z zewnątrz pokryte stalową blachą.







     Kamionkowe pojemniki z wieczkiem to ciekawy niemiecki patent z czasów II wojny światowej. W przypadku braku bieżącej wody (np. po bombardowaniu) mogły służyć jako pojemniki na nieczystości lub skażoną odzież.




     Łukowate sklepienia pokryto farbą fluorescencyjną, wskazującą ciągi komunikacyjne i umożliwiającą ewakuację w ciemności. W latach 60. wszystkie ściany i strop pomalowano białą farbą olejną, jednak pod nią znajduje się oryginalna farba, która pomimo upływu kilkudziesięciu lat nie straciła swoich własności. Fotograficzne eksperymenty ze światłem wewnątrz schronu dają bardzo ciekawe efekty.


Autor zdjęć: Krzysztof Downarowicz












     Konstrukcja budowali jest dość oryginalna - wszystkie pomieszczenia mają łukowate sklepienie kolebkowe. Zarówno strop jak i ściany są żelbetowe. Schron posiada dwa wejścia główne, trzy wyjścia zapasowe oraz zasypaną klatkę schodową prowadzącą w kierunku torów kolejowych i dworca PKS. Obiekt nie jest wyposażony w urządzenia filtrowentylacyjne, posiada jedynie wentylację grawitacyjną typową dla szczelin przeciwlotniczych. Na zdjęciach poniżej: zasypana klatka schodowa oraz kanały wentylacyjne

Zasypana klatka schodowa

Kanały wentylacyjne

     Schron jest w znakomitym stanie. We wnętrzu zachowało się oryginalne wyposażenie: instalacja elektryczna, ławki i hermetyczne pojemniki na nieczystości produkcji niemieckiej. Na końcu izb schronowych znajdują się suche ustępy. Pod ścianą ustawiono specjalne, szczelnie zamykane pojemniki na nieczystości. Na zdjęciu poniżej: tablica rozdzielcza Siemens.

Rozdzielnia elektryczna


Opracowanie: Michał Szafrański
Zdjęcia: Grzegorz Mehring (wszelkie prawa zastrzeżone), Krzysztof Downarowicz, Michał Szafrański
Stowarzyszenie "Gdyński Klub Eksploracji Podziemnej"
Dodano: 2008 r.
Aktualizacja: 2012, 2013 r.
Wygenerowano w sekund: 0.04
105,981 unikalne wizyty