Babie Doły - poligon torpedowy str. 1

 

Fortyfikacje poligonu torpedowego Torpedowaffenplatz Hexengrund

Dane obiektów i szkice na podstawie opracowania Bogusława Perzyka
„Ochrona Zabytków Architektury Obronnej - Lądowe obiekty fortyfikacyjne
niemieckiego poligonu torpedowego Gdynia-Babie Doły”

Materiały Ogólnopolskiego Zjazdu Społecznych Opiekunów Zabytków i Wojewódzkich Konserwatorów Zabytków
Gdynia-Hel 2-4 października 1998 r.

Zdjęcia: Archiwum GKEP (2008, 2009-2012)
Katarzyna Kulesza (2012)

TWP

TWP – Torpedowaffenplatz Hexengrund

     Budowle fortyfikacyjne na Babich Dołach są obiektami dobrze udokumentowanymi. Na terenie Polski znajdują się tylko dwa dawne niemieckie ośrodki doświadczalne broni torpedowej. Jeden funkcjonował koło Bielikowa pod Szczecinem, natomiast drugi ośrodek umiejscowiono na Kępie Oksywskiej nieopodal Gdyni. W czasie wojny w ośrodku doświadczalnym Torpedowaffenplatz - Gotenhafen - Hexengrund - TWP (niem. „Zatoka czarownic”) wzniesiono szereg budowli mających zabezpieczyć personel i torpedy przed skutkami ewentualnych bombardowań. TWP miał także zapewniona artyleryjska obronę przeciwlotnicza, a w 1944 r. przez jego teren przeprowadzono linie umocnień polowych, zamykających od strony lądu dostęp do bazy Kriegsmarine w Gdyni.
     Od końca 1943 r. gdyńska baza była nękana brytyjskimi nalotami, a w 1944 r. coraz częściej pojawiały się nad nią samoloty radzieckie, dlatego w latach 1942-1944 wybudowano dla niego budowle obronne różnego przeznaczenia, w tym również podziemne schrony dla torped.
     W 1948 r. na terenie dawnego niemieckiego poligonu ulokowano bazę pułku lotnictwa. Do dziś część dawnego TWP znajduje się na terenie zamkniętym.


Schron montowni torped

         Był największym schronem ośrodka (34x30 m w planie). Dokonywano w nim montażu prototypów torped. Wnętrze było podzielone na 3 hale (ciągi technologiczne). Każda przestrzeń była podzielona siatka słupów podtrzymujących strop, na prostokąty o wymiarze 2,2x2,7 m (w świetle słupów). Schron wkomponowano w zbocze wąwozu. Maskujący nasyp ziemi odznaczał się zmienną grubością, od 0,5 do 2,5 m. Gotowe torpedy wyprowadzono przez tunelowe przedsionki, mogące służyć za przejściowe ukrycie przed obserwacja z powietrza, na plac manewrowy przy drodze, wzdłuż której ciągnął się tor kolejki wąskotorowej. Dalej próbne egzemplarze torped wywożono do strefy magazynowej lub wprost do torpedowni. Po wojnie obiekt pełnił funkcje magazynowe. Wejścia do przedsionków pomysłowo ukryto - znajdują się za atrapa garaży. W schronie tym podczas zimowego liczenia nietoperzy w lutym 2011 roku znaleziono 30 nietoperzy, w tym 2 nocki duże.

TWP

TWP

TWP

TWP
Płyta stropowa jest wykonana z żelbetu, natomiast słupy, podciągi i kominki
wentylacyjno - oświetleniowe z cegły.

Schron do przechowywania materiałów pomocniczych

     W odległości 600 m od montowni, w skarpie wąwozu przy Babim Dole zbudowano niewielki schron. Wg. B. Perzyka wydzielenie obiektu ze strefy produkcyjnej i magazynowej wskazuje na przeznaczenie dla celów pomocniczych, być może przechowywano w nim paliwo dla torped lub mechanizmy służące dla odpalania i zrzutów. Co ciekawe, istnieje również na ten temat "spiskowa" teoria. W latach 90. w jednym z artykułów na łamach Wieczoru Wybrzeża naoczny świadek twierdził, że kilka lat po zakończeniu II wojny światowej w schronie odkopano dwóch żywych Niemców. Widoczny na zdjęciu obiekt miał rzekomo stanowić wejście do podziemnego magazynu żywności...

TWP

Schrony na torpedy

     W wąwozie prowadzącym w stronę lotniska zbudowano 10 żelbetowych, tunelowych schronów magazynowych, które służyły do przechowywania i montażu głowic. Część schronów jest obecnie wykorzystywana przez wojsko.

TWP

TWP

TWP

TWP
     STRONA 2 >>>

Wygenerowano w sekund: 0.03
105,992 unikalne wizyty